YENİ CEZA İNFAZ PAKETİ MECLİSTEN GEÇTİ

Yeni Ceza İnfaz Paketi Meclisten GeçtiUzun bir süredir tüm toplumun ve özellikle hükümlüler ile hükümlü yakınlar tarafından beklenen, yoğun bir şekilde talep edilen, hem Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde hem de halk nezdinde ciddi tartışmalara neden olan ve halk arasında “af yasası” veya “infaz paketi” gibi isimlerle anılan Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 31.03.2020 tarihinde meclis gündemine girdikten sonra 14.04.2020 gününün ilk dakikalarında mecliste onaylanarak kabul edildi. Yani bu demek oluyor ki yeni ceza infaz paketi meclisten geçti.

Yeni Kanun, toplamda 70 madde ve bu maddelere bağlı bir takım geçici maddelerle birlikte meclis gündemine ulaşarak kabul edildi. Anılan 70 madde esasında 11 farklı kanunda değişiklikler yapmakla birlikte oransal olarak en büyük değişikliği Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da görüyoruz. Yeni Kanun’un 37 maddesi Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da değişiklikler yapan maddelerdir.

Kanun Değişikliğinin Nedenleri

Yeni kanunun yaptığı değişiklikler ve bu değişikliklerle birlikte ortaya çıkacak yeni uygulamanın teferruatına geçmeden önce bu kanun değişikliğinin nedenleri üzerinde durulması gerekmektedir.

Bugün itibariyle ülke genelinde 355 adet ceza infaz kurumu bulunmaktadır. Bu ceza infaz kurumlarının toplam kapasitesi yaklaşık 115000 iken ne yazık ki ceza infaz kurumlarında kalmakta olan toplam vatandaş sayımız 350000’in üzerindedir. Yani mevcut tutuklu ve hükümlü sayımız, ceza infaz kurumlarındaki kapasitenin 3 katının üzerindedir. Bu nedenle ceza infaz kurumlarında ciddi problemler yaşanabilmekte ve tutuklu ve hükümlülerin elverişsiz şartlarda yaşamaya mecbur olabilmektedir. Bu sorunun çözümü için bir yandan ceza infaz kurumlarının nitelik ve nicelik bakımından iyileştirilmesi zarureti ortaya çıkarken diğer yandan bu kurumlarda yer alan insan sayısının düşürülmesi gerekmektedir.

Öte yandan ülkemizde ceza infaz kurumlarında bulunan insan sayısının ülke nüfusuna oranı, Avrupa ve Dünya ortalamasının çok üzerindedir. Başta Avrupa Birliği uyum süreci, ulaşılmasının hedeflendiği gelişmiş devlet modeli ve benzer amaçlara ulaşılabilmesi adına bu oranın hiç olmazsa Avrupa ve Dünya standartlarına düşürülmesi şart olmuştur.

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun; mevcut haliyle yaklaşık 90000 mahkumun hapis cezasının sona ermesi ve koşullu salıverilmesine imkan sağlamaktadır.

Genel Değerlendirme

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile birlikte en çok göze çarpan hususlar:

  1. Mevcut kanun sistematiğimizde halihazırda var olmakla birlikte sınırlı bir yetki alanı bulunan infaz hakimliklerinin yetkileri ve etki alanları genişletilmiş, bu sayede bir yandan esas mahkemelerinin iş yükü azaltılarak temel anayasal haklardan biri olan adil yargılanma hakkının bir tezahürü olan hızlı bir yargılamaya kavuşma hakkının temininin sağlanması amaçlanmış, diğer yandan esas mahkemelerince verilen sonuç cezaların infaz edilmesi hususunda infaz konusundaki yasal düzenlemelerin somut olaylara uygulanması noktasında daha tecrübeli bir duruş ortaya koyan infaz hakimliği kurumunun daha etkin bir hale getirilmesi ve olası adaletsizliklerin önlenmesi amaçlanmıştır.
  2. Yazımızın ilerleyen bölümlerinde ayrıntılı bir şekilde anlatılacağı üzere Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun bir yandan istisnai suçlar dışında sonuç cezaların infazında ceza infaz kurumlarında geçirilecek sürelerin azaltılması yoluna giderken diğer yandan kısa süreli hapis cezalarının fiilen uygulama bulmamasının önünü kapatarak çok kısa bir süre de olsa verilen cezanın kısmi infazına yol açmaktadır.
  3. Cezanın 3 fonksiyonu olan kefaret, caydırıcılık ve uslandırma fonksiyonları bağlamında ceza sistematiğimiz içerisinde bulunan iyi hal, şartlı salıverme gibi kavramların işlevselleştirme amacının güdülmektedir.

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun İle Gelen Önemli Değişikliklerin Özeti

Bu kanun değişikliği yukarıda da görüleceği üzere oldukça kapsamlı düzenlemeler içermektedir. Ancak temelde dikkat çeken ve mevcut hükümlüler üzerinde doğrudan etkili olabilecek hükümleri:

  1. Müstakil infaz hakimliklerinin kurulması 
  2. Nitelikli müessir yaralama fiillerinin cezalarında artırıma gidilmesi ve artırım sebepleri arasına canavarca hissin eklenmesi
  3.      3. Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması hasebiyle ölüm sonucunu meydana getirmesi halinde ceza üst sınırının 16 yıl iken 18 yıl olarak değiştirilmesi
  4. Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak ve yönetmek suçunun cezasının 2-6 yıl iken 4-8 yıl olarak değiştirilmesi
  5. Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olmanın cezasının 1-3 yıl iken 2-4 yıl olarak değiştirilmesi
  6. Tefecilik suçunun cezasının 5 yıla kadar hapis cezası ve 5000 güne kadar adli para cezası iken 2-6 yıl arası hapis cezası ve 500-5000 gün hapis cezası olarak değiştirilmesi ve suçun bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde verilecek cezanın 1 kat artırılmasının eklenmesi
  7. Maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen, gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren 6 ay geçmemiş olan kadın şüpheliler hakkında tutuklama kararı yerine adli kontrol kararı verilebilmesi
  8. Adli kontrol hükümlerine aykırı hareket eden sanık hakkında istinaf ve temyiz süreçlerinde de ilk derece mahkemeleri tarafından tutuklama kararı verilebilmesi
  9. Kasten işlenen suçlarda toplam 3 yıl veya daha az hapis cezasına hükmedilen hallerde, taksirle işlenen suçlarda toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına hükmedilen hallerde, adli para cezası infaz sürecinde iken hapis cezasına çevrildiği hallerde ve İcra ve İflas Kanunu’na göre tazyik hapsi altında olunan hallerde cezanın doğrudan açık ceza infaz kurumlarında infaz edilmesi (Terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya üye olmak suçları ile, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, mükerrer haller ve koşullu salıverme kararının geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler hakkında bu değişiklik uygulanmaz)
  10. Hapis cezasının infazının hastalık nedeniyle ertelenmesi hükmünde doğumdan sonra 6 ay olarak ön görülen sürenin 1 yıl 6 ay olarak değiştirilmesi
  11. Cezaların infazının hükümlünün isteği üzerine ertelenmesi sebeplerinden olan hükümlünün eşi ya da çocuklarının sürekli hastalıkları veya maluliyetleri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç olmaları durumunda geri bırakılmanın süresinin 6 aydan 1 yıla çıkarılması
  12. Açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler, ceza infaz kurumu görevlilerinin denetiminde, kamu kurum ve kuruluşlarının iş alanlarında, geceleyin bu kurum ve kuruluşlar tarafından barındırılmak suretiyle çalıştırılabilmesi
  13. Hükümlüyü haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma veya kısıtlamayı gerektiren eylemler arasına kurum idaresine bildirilen telefon numarası aracılığıyla ya da teknik müdahale ile başka bir hatta yönlendirme yapmak suretiyle görüşme hakkı olmayan kişilerle görüşmek sebebinin eklenmesi
  14. Hücreye koyma disiplin cezasını gerektiren haller arasına ceza infaz kurumuna alkol sokma, alkol kullanma ve alkol bulundurma sebeplerinin eklenmesi
  15. Hükümlülerin kendi istekleriyle nakli şartlarından koşullu salıverilmelerine beş aydan az süre kalmamış olması şartı kaldırılarak ceza infaz kurumlarında bulunulması gereken sürenin üç aydan fazla olması şartının getirilmesi
  16. Hükümlünün telefon hakkından derhal faydalanması hakkının sebepleri arasına salgın hastalık halinin eklenmesi
  17. Hükümlüye dışarıdan gönderilen hediyeyi kabul etme hakkına diğer hallerin yanında ayrıca 2 ayda 1 kez kabul etme hakkının verilmesi
  18. Otomatik iyi hal uygulamasının son bularak iyi hali değerlendirme komisyonlarının güçlendirilmesi ve etkinleştirilmesi
  19. Hükümlünün mazeret izni kullanabilmesi için aranan cezanın 1/5’inin iyi halli olarak infazı şartının 1/10 olarak değiştirilmesi
  20. Salgın hastalık, doğal afet, savaş veya seferberlik nedeniyle izinden dönemeyen veya geç dönenler hakkında disiplin cezasına hükmedilmeyecek olması
  21. Kamuya yararlı işte çalıştırma hükmüne 2 saat çalışmasının karşılığı 1 gün olmak üzere günlük çalışma süresi, en az iki saat ve en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirleneceğinin belirtilmesi
  22.    22. Kasten öldürme, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, işkence, eziyet, Cinsel saldırı, reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz, Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan hapis cezasına mahkûm olan çocuklar, Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlardan süreli hapis cezasına mahkûm olanlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan hapis cezasına mahkûm olan çocuklar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarından süreli hapis cezasına mahkûm olanlar dışındaki hükümlüler için koşullu salıverme için ceza infaz kurumlarında geçirilecek sürenin sonuç cezanın 2/3’ünden 1/2’sine düşürülmesi
  23.   23. Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkûmiyet hâlinde koşullu salıverme için ceza infaz kurumlarında geçirilecek sürenin sonuç cezanın 3/4’ten 2/3’e düşürülmesi
  24.   24. Mükerrer suçlarda koşullu salıverme için ceza infaz kurumlarında geçirilecek sürenin sonuç cezanın 3/4’ten 2/3’e düşürülmesi
  25.   25. Özel infaz usullerine toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum olan veya adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlülerden maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilenlerin cezasının konutunda çektirilmesine infaz hakimi tarafından karar verilebileceğinin eklenmesi
  26.   26. Doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçen ve toplam üç yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum olan ya da adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlü kadınların cezasının konutunda çektirilmesine infaz hâkimi tarafından karar verilebilmesi (talepte bulunulabilmesi için kadının doğurduğu tarihten itibaren bir yıl altı ay geçmemiş olması gerekir. Konutta infaza en geç bu süre sonunda başlanır)
  27.  27. Terörle mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda süreli hapis cezaları bakımından düzenlenen koşullu salıverilme oranının 3/4 olarak uygulanması
  28.  28. Denetimli serbestlik sürecinde belli haklardan yoksun kalma (velayet, vesayet, kayyumluk) ile ilgili lehe düzenlemeler meydana gelecek
  29.  29. Adli para cezasına çevrilen hapis cezalarının ertelenemeyeceğine dair hükme hastalık nedeniyle ertelemenin mümkün olduğu yönünde bir istisna hükmünün getirilmesi
  30.  30. Mahkumiyet hükmünün yorumu hususunda bir tereddüt yaşanırsa bu yetkinin hükmü kuran esas mahkemesi tarafından kullanılacak olması
  31.  31. Koşullu salıvermenin uygulanabilmesi için suç ayrımı gözetmeksizin 1 yıl şeklinde yapılan uygulamanın ceza infaz kurumunda tatbiki gereken ceza miktarının 4/5’i kadarının tamamlanmış olması şeklinde değiştirilmesi
  32.  32. Denetimli serbestlik süresinin 2 yıldan 3 yıla çıkarılması
  33.  33. Açık ceza infaz kurumunda bulunan mahkumların başlangıç itibariyle 2 ay izinli sayılması ve bu sürenin Sağlık Bakanlığı’nın görüşü üzerine Adalet Bakanlığı’nın kararı ile her defasında 2 ay olmak üzere en fazla 3 defa uzatılabilmesi
  34.  34. İzin süresi bittiği halde ceza infaz kurumuna dönemeyen hükümlüler hakkında açık ceza infaz kurumunda kalma hakkının kaldırılarak bu hükümlerinin cezasının infazına kapalı ceza infaz kurumlarında devam edilmesi,
  35.  35. 90 bin kişiyi etkileyecek olan infaz yasa teklifi, Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. İnfaz düzenlemesi ile ceza infazında yarı oranında indirime gidildi. Terör, cinsel suçlar, kadına karşı işlenen suçlar, uyuşturucu imali ve ticareti kapsam dışı bırakıldı. AF YASASI SON DAKİKA | Af yasası Meclis’ten geçti! Ceza infaz düzenlemesi maddeleri neler, kimlere vuruyor? Af yasası son durum bugün ve maddeleri!

Yeni Ceza İnfaz Paketi İçin Tıklayınız.

Ceza Hukuku Avukatı ile hemen iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp chat