Haysiyetsiz Hayat Sürme Nedeniyle Boşanma Davası

Hukuki Değerlendirme

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 163. maddesinde düzenlenen boşanma sebeplerinden biri olan haysiyetsiz hayat sürme özel ve nispi bir boşanma nedenidir.

Nitekim Türk Medeni Kanunu 163. Maddesi’nde ilgili düzenleme şu şekildedir:

‘’Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, bu eş her zaman boşanma davası açabilir.’’

Kanun düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere eşlerden birinin haysiyetsiz hayat sürmesi diğer eş için birlikte yaşama olgusu beklenemezse bu durum boşanma sebebi sayılacaktır.

Haysiyetsiz hayat sürme evlenme öncesinde var olan bir durum ve diğer eşin de bu durumdan haberdar olması durumunda bu sebebe dayanarak boşanma davası açılamaz ancak evlilik öncesine ilişkin olarak eğer ki davacı eşten gizlenmişse veya davacı eşin bundan evlilik sonrasında haberi olmuşsa bu durumda TMK 150. Maddesi uyarınca evlenmenin iptali gündeme gelecektir.

Haysiyetsiz Hayat Sürme Sebebiyle Boşanma Davasının Şartları

Haysiyetsiz Hayat Sürme Nedeniyle Boşanma DavasıHaysiyetsiz hayat sürme sebebiyle boşanma davası açılabilmesi için belli koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu kapsamda haysiyetsiz hayat sürme evlendikten sonra gerçekleşmeli, yaşam biçimi olarak devam etmeli ve SÜREKLİLİK arzetmelidir. Haysiyetsiz hayat sürme yaşanılan toplumda hoş karşılanmayan, toplumda kabul edilmiş değer yargılarıyla ters düşen yaşama biçimi olarak kabul edilebilir.

Yargıtay’ın bu hususta dikkate aldığı kriterler; haysiyetsiz hayat sürmenin onur kırıcı, olumsuz etki bırakacak, toplum genelinde olumsuz karşılanmasıdır. Haysiyetsiz hayat sürmeye örnek verecek olursak: ayyaşlık derecesinde alkol kullanımı, kumarbazlık, eşcinsellik, uyuşturucu bağımlısı olmak verilebilir.

Haysiyetsiz hayat sürme sebebiyle boşanma davası açılabilmesi için ortak yaşamın çekilmezliği dikkate alınacak ve çekilmezlik olgusunu hakim takdir edecektir. Kendisi de haysiyetsiz hayat süren bir kişi haysiyetsiz hayat sürmeye dayanarak eşine boşanma davası açtığında davası reddedilecektir.

‘’Davacı-davalı kocanın boşanma davası münhasıran “haysiyetsiz hayat sürme” sebebine (TMK md. 163) dayanmaktadır. Haysiyetsiz hayatın varlığından söz edilebilmesi ve bu sebeple boşanma kararı verilebilmesi için, başkalarıyla ilişkinin bir yaşam tarzı olarak benimsenmiş ve bu şekilde yaşamanın devamlılık göstermesi gerekir. Davalı-davacı kadının bir başka erkekle cep telefonu ile konuştuğu ve mesajlaştığı toplanan delillerle ve dinlenen tanık beyanlarıyla anlaşılmaktadır. Gerçekleşen bu eylem koca bakımından, eşiyle birlikte yaşamayı çekilmez hale getirirse de haysiyetsiz yaşam olarak kabul edilemez. Öyleyse davanın reddi gerekirken, yetersiz gerekçe ile Türk Medeni Kanunu’nun 163. maddesindeki boşanma sebebi sabit kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır’’ (Yargıtay Kararı 2. HD., E. 2011/1829 K. 2011/23825 T. 28.12.2011)

Müşterek çocuk var ise haysiyetsiz hayat süren eşe çocuğun velayeti verilmeyecektir.

Haysiyetsiz hayat sürme nedeniyle açılacak boşanma davalarında ispat yükü davacıdadır. Kanuni düzenlemeden de anlaşılacağı üzere haysiyetsiz yaşama nedeniyle boşanma davası açılması için diğer boşanma sebeplerinde olduğu gibi hak düşürücü bir süre öngörülmemiş her zaman dava açabileceği belirtilmiştir. Yargıtay’ın görüşü de bu yöndedir.

Türk Medeni Kanun’da boşanmanın genel sebebi olarak düzenlenmiş olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması ile özel bir sebep olan haysiyetsiz hayat süreme sebebiyle boşanma davası birlikte açılabilmektedir. Zira suç işleme yüzünden sarsılan evlilik birliği devam ettirilmek istenemez. Dolayısıyla suç işleme ve evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması (anlaşamama, ilgisizlik, sürekli tartışma) sebepleri birlikte boşanma davasının konusunu oluşturabilir. Bu davalarda ıslah mümkündür. Boşanma sebebi değiştirilebileceği gibi açılmış dava uygun bir ıslah ile anlaşmalı boşanma davasına da çevirilebilecektir.

‘’Davacı kadın, zina (TMK m. 161), haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163) ve evlilik birliğinin sarsılması (TMK m. 166/1) hukuki sebeplerine dayanarak boşanmalarına karar verilmesini istemiştir. Davacı, davalının zinası ve haysiyetsiz hayat sürmesi nedenleriyle hem özel hem de genel sebebe dayanarak boşanma talep edebilir.’’ (Yargıtay Kararı 2. HD., E. 2016/6272 K. 2016/15892 T. 13.12.2016)

Özel ve nispi bir boşanma türü olan haysiyetsiz hayat sürme sebebiyle boşanma davası, hukuki ve teknik altyapı gerektiren burada açıklamaya çalıştığımız hususlar dışında da içerikler ihtiva eden kendine ait özellikleri bir dava türüdür. İnternet ortamında sunulmuş boşanma davası dilekçesi, haysiyetsiz hayat sürme nedeniyle boşanma davası dilekçesi veya boşanma davası nasıl açılır avukatsız veya arzuhalcilere boşanma dilekçesi yazdırılması durumunda, geri dönüşü olmayan telafisi güç zararlar ortaya çıkmaktadır.

Avukatlık büromuz bünyesinde çalışan en iyi aile hukuku avukatları ile boşanma avukatı konusunda sıkıntı çekmeden boşanma davası ve boşanma süreci sorunsuz şekilde yürütülebilir. Bunun için dava açılmadan önce aile avukatı danışma ücretini ödeyerek uzman boşanma avukatı ile görüşmek için randevu almanız gerekmektedir.

Av. Yemliha Geyikli